De proefdoorlichting: wie, wanneer, wat?

Wie?

Net voor de zomervakantie deden we een oproep om deel te nemen aan de proefdoorlichtingen. Heel wat scholen reageerden positief. Uiteindelijk selecteerden we

  • 99 scholen basisonderwijs
  • 10 scholen buitengewoon basisonderwijs
  • 20 scholen secundair onderwijs
  • vijf scholen buitengewoon secundair onderwijs
  • twee Syntra
  • en alvast één academie.

Alvast dank om jullie school, centrum of academie als leerplek voor ons open te stellen!

pdf bestandHier vind je de lijst met (buitengewone) basisscholen die deelnemen aan de proefdoorlichtingen. (259 kB)

pdf bestandHier vind je de lijst met instellingen so, dbso, buso en try-outs vwo die deelnemen aan de proefdoorlichtingen (424 kB)

We vullen de lijsten van de andere onderwijsniveaus later aan.

Wanneer?

De proefdoorlichtingen vinden plaats tijdens de eerste vijf maanden van het schooljaar 2017-2018. (Bu)bao en (bu)so starten tijdens de eerste periode van de proefdoorlichting (dit is de week van 18 september), de andere onderwijsniveaus starten later.

Wat?

Opgelet! Het gaat om proefdoorlichtingen. De onderwijsinspectie kan tegen de start van Inspectie 2.0 (1 januari 2018) nog enkele zaken bijsturen. Maar we lichten alvast een tipje van de sluier op.

Twee onderzoeksvragen

  1. In welke mate ontwikkelt de instelling haar eigen kwaliteit, met bijzondere aandacht voor de aansturing en de kwaliteitsbewaking van de onderwijsleerpraktijk?
  2. In welke mate verstrekt de instelling kwaliteitsvol onderwijs dat tegemoet komt aan de kwaliteitsverwachtingen uit het referentiekader voor onderwijskwaliteit (zie www.mijnschoolisok.be) en respecteert ze de regelgeving?

Drie onderzoeken

  1. Onderzoek naar de kwaliteitszorg, het onderwijskundig beleid en de organisatieontwikkeling. De interne kwaliteitszorg is in Inspectie 2.0 het vertrekpunt van de doorlichting.
  2. Onderzoek van één of meerdere kwaliteitsgebieden (vb. leerlingenbegeleiding, professionalisering …)
  3. Onderzoek van de onderwijsleerpraktijk of handelingsplanning. De school heeft inspraak bij het onderzoek van de onderwijsleerpraktijk. Zo kiest een basisschool bijvoorbeeld zelf één leergebied om te onderzoeken. In het secundair onderwijs toetst het doorlichtingsteam een voorstel van te onderzoeken vakken af bij de school.

Bij de onderzoeken komt zowel telkens het beleidsniveau als het uitvoeringsniveau aan bod.

Methode

  • Observaties
  • Gesprekken
  • Documenten
  • Casuïstiek

Bij alle gesprekken hanteert de onderwijsinspectie het principe van de ontwikkelingsgerichte dialoog. Bovendien gaat het doorlichtingsteam in Inspectie 2.0 ook in gesprek met leerlingen en ouders.

Stimuleren en controleren

De onderwijsinspectie hecht veel belang aan het ontwikkelingsgerichte en stimulerende aspect van een doorlichting. Om de vaststellingen te beoordelen, gebruikt ze ontwikkelingsschalen. Op die manier wil de onderwijsinspectie de scholen stimuleren om hun kwaliteit te (blijven) ontwikkelen. De school kan (maar moet uiteraard niet) deze schalen ook gebruiken om zichzelf in te schatten.

De ontwikkelingsschalen bestaan uit vier niveaus:

  1. beneden de verwachting: er zijn meerdere essentiële elementen die voor verbetering vatbaar zijn
  2. benadert de verwachting: er zijn nog meerdere punten ter verbetering, maar de sterke punten wegen zwaarder door. Het geheel voldoet echter nog niet aan de verwachting
  3. volgens de verwachting: er zijn veel sterke punten en geen belangrijke punten ter verbetering. Het geheel voldoet aan de verwachting
  4. overstijgt de verwachting: er zijn veel sterke punten, met inbegrip van significante voorbeelden van goede praktijk

Advisering en verslaggeving

De proefdoorlichting heeft geen gevolgen wat advisering betreft. Het doorlichtingsteam maakt wel een verslag maar dit komt niet op de website. De school krijgt op het einde van de week een uitgebreid synthesegesprek met constructieve feedback.

Praktisch

  • De proefdoorlichting wordt uitgevoerd door een doorlichtingsteam. Eén lid van het doorlichtingsteam fungeert als teamcoördinator en is de contactpersoon en aanspreekpunt voor de school.
  • De proefdoorlichting duurt zeven dagen: één dag bereidt de onderwijsinspecteur zich voor in zijn thuiskantoor, vijf dagen is het doorlichtingsteam op plaatsbezoek in de school en de laatste dag besteedt het doorlichtingsteam aan de verslaglegging.
  • We bezorgen de school een duidelijke en beknopte lijst met klaar te leggen documenten. We benadrukken dat de school geen documenten moet maken die ze niet heeft en dat ze de documenten ook digitaal ter beschikking kan stellen.

Meer informatie nodig?

  • Na de proefdoorlichting informeren we jullie via deze website uiteraard over het definitieve verloop van een doorlichting tijdens Inspectie 2.0. Houd onze website in de gaten!
  • Of krijg je liever een mondelinge toelichting? In november 2017 organiseert de onderwijsinspectie provinciale infosessies om directeurs te informeren over het concrete verloop van de vernieuwde doorlichting. Inschrijven hiervoor kan via deze link.