Wat onderzoeken we?

We stellen bij elke doorlichting twee onderzoeksvragen:

1. In welke mate ontwikkelt de onderwijsinstelling haar eigen kwaliteit, met bijzondere aandacht voor de aansturing en de kwaliteitsbewaking van de onderwijsleerpraktijk?

2. In welke mate verstrekt de onderwijsinstelling kwaliteitsvol onderwijs dat tegemoetkomt aan de kwaliteitsverwachtingen uit het OK en respecteert ze de regelgeving?

Om de twee onderzoeksvragen te beantwoorden, voeren we vier onderzoeken uit:
  1. Het onderzoek van de kwaliteitsontwikkeling
  2. Het onderzoek van één of meerdere kwaliteitsgebieden
  3. Het onderzoek van de onderwijsleerpraktijk
  4. Het onderzoek van de bewoonbaarheid, veiligheid en hygiëne

We voeren de onderzoeken zowel op het niveau van het beleid van de instelling als op het niveau van de schoolwerking en de onderwijsleerpraktijk.

1. Het onderzoek van de kwaliteitsontwikkeling

Dit onderzoek richt zich op de kwaliteitsverwachtingen in de rubrieken ‘kwaliteitsontwikkeling’ en ‘beleid’ uit het OK. Het doorlichtingsteam onderzoekt in elke doorlichting volgende aspecten:

  • de visie en het strategisch beleid van de onderwijsinstelling;
  • het organisatiebeleid van de onderwijsinstelling;
  • het onderwijskundig beleid van de onderwijsinstelling;
  • de systematische evaluatie van de kwaliteit;
  • de betrouwbare evaluatie van de kwaliteit;
  • het borgen en bijsturen van de kwaliteit.

2. Het onderzoek van één of meerdere kwaliteitsgebieden

Een kwaliteitsgebied is een samenhangend geheel van één of meerdere kwaliteitsverwachtingen uit het OK. Bij de start van Inspectie 2.0 (januari 2018) zijn er vier kwaliteitsgebieden gedefinieerd:

  • rapportering en oriëntering
  • leerlingenbegeleiding
  • omgaan met diversiteit
  • personeelsbeleid en professionalisering

De kwaliteitsgebieden worden steeds schoolbreed onderzocht.

3. Het onderzoek van de onderwijsleerpraktijk

Dit onderzoek richt zich op de onderwijsleerpraktijk en op de kwaliteitsverwachtingen uit het OK die daar een rechtstreekse impact op hebben (zie de rubrieken ‘ontwikkeling van de lerenden’ en ‘resultaten en effecten’). Het doorlichtingsteam onderzoekt volgende aspecten:

  • afstemming van het aanbod op het gevalideerd doelenkader
  • leer- en ontwikkelingsgericht aanbod
  • leer- en leefklimaat
  • materiële leeromgeving
  • feedback
  • leerlingenevaluatie
  • leereffecten

Het onderzoek verloopt verschillend naargelang het onderwijsniveau.

  • in het kleuteronderwijs: het onderzoek verloopt geïntegreerd, het doorlichtingsteam bekijkt het aanbod in zijn totaliteit
  • in het lager onderwijs: het doorlichtingsteam bekijkt een selectie van twee leergebieden. De school kiest één leergebied, de onderwijsinspectie kiest het tweede
  • in het secundair onderwijs bekijkt het doorlichtingsteam een selectie van vakken
  • in het deeltijds kunstonderwijs bekijkt het doorlichtingsteam een selectie van vakken
  • in het volwassenenonderwijs bekijkt het doorlichtingsteam een selectie van opleidingen en modules (CVO) of een selectie van leergebieden en vakken (CBE)
  • in het buitengewoon basisonderwijs bekijkt het doorlichtingsteam het handelingsplanmatig nastreven van de onderwijsdoelen van (een selectie van) types die de school aanbiedt
  • in het buitengewoon secundair onderwijs bekijkt het doorlichtingsteam het handelingsplanmatig nastreven van de onderwijsdoelen van een selectie van (delen van) opleidingsvormen die de school aanbiedt

4. Het onderzoek van de bewoonbaarheid, veiligheid en hygiëne

Dit onderzoek richt zich op de kwaliteitsverwachting in de rubriek ‘beleid’ uit het OK en op de risicobeheersing in verband met de bewoonbaarheid, veiligheid en hygiëne (BVH). Het doorlichtingsteam onderzoekt in elke doorlichting volgende aspecten:

  • planning en uitvoering
  • ondersteuning
  • systematische en betrouwbare evaluatie
  • borgen en bijsturen van de kwaliteit

Het onderzoek verloopt aan de hand van drie processen die verband hebben met de bewoonbaarheid, veiligheid en hygiëne. De instelling kiest één proces, de onderwijsinspectie kiest twee andere processen. Op basis van vaststellingen tijdens de doorlichtingsweek kan het doorlichtingsteam besluiten nog een vierde proces te onderzoeken.

Dit zijn de processen:

  • Proces 1: elektriciteit
  • Proces 2: gebouwen en onderhoud
  • Proces 3: noodplanning
  • Proces 4: ongevallen en hulpverlening
  • Proces 5: onthaal, aankoop en controle arbeidsmiddelen
  • Proces 6: producten met gevaarlijke eigenschappen
  • Proces 7: valgevaar en toegankelijkheid
  • Proces 8: verwarming
  • Proces 9: voedselveiligheid (niet van toepassing voor CLB en dko)

De ontwikkelingsschalen en processen BVH zijn terug te vinden op Doorlichten in de verschillende onderwijsniveaus